Pırlantada 4C Kuralı Nedir?

Pırlanta seçiminde 4C’nin önemi:

Pırlanta seçerken göz önünde bulundurulması gereken 4 ana özellik vardır.

"4C" olarak bilinen bu özellikler:

• Kesim (Cut)
• Renk (Colour) 
• Berraklık (Clarity)
• Karat Ağırlığı (Carat Weight)

Kesim (Cut)

Kesim, elmas üzerinde insan eliyle yaratılan tek özelliktir. Pırlantanın göz kamaştırıcı ışıltısı, kesimin ustalığına ve kullanılan teknolojiye bağlıdır. Kesimin hassasiyeti ve inceliği, pırlantanın ışığı yansıtma ve kırma oranlarını belirler. Kesim ne denli iyiyse, pırlantanın parlaklığı, ışıltısı ve kıvılcımı o denli artar. Doğru oranlarda kesilmiş pırlantanın bir yüzeyinden giren ışık diğer yüzeyinden yansır ve dağılarak "taç" denilen üst kısmından yayılır. Kesim çok derinse, ışığın bir kısmı pırlantanın "külah" olarak adlandırılan alt kısmından kaçar. Kesimin yeterince derin olmaması da ışığın külahtan kaçmasına yol açar ve pırlantanın yeterince parlamamasına neden olur. İyi kesilmiş bir pırlanta, parlaklığını en iyi yansıtan doğru açılardaki yüzeylerden (faset) oluşur. Bununla birlikte pırlantanın şekli ve kesim tekniği birbirinden farklı konulardır. Pırlantanın şekli zevke göre değişiklik gösterir. 

Renk (Colour)

Pırlantaların çoğu renksiz gibi gözükür. Fakat aralarında belli belirsiz ton farkları vardır. Genel olarak bir pırlanta ne kadar renksiz ise o kadar değerlidir. Renksiz pırlanta yok denecek kadar azdır. Ayrıca çok belirgin renge sahip pırlanta da az bulunur. Diğer yandan "Fancy" (Fantezi) adı verilen kırmızı, pembe, mavi ve sarı gibi belirgin renklerde nadide pırlantalar bulunmaktadır. Pırlantada renk D'den Z'ye kadar sınıflandırılır.

Berraklık (Clarity)

Doğada her elmasın yalnızca kendine özgü bir karakteri vardır. Elması özgün kılan, kristalleşme sürecinde içine karışan diğer minerallerdir. Doğanın parmak izleri olarak nitelendirilen bu maddeciklerin sayısı, rengi, yapısı, büyüklüğü ve konumu, elmasın doğallığını gösterir. Doğal izler ne denli az olursa, pırlanta o kadar çok ışık yansıtır ve bu nedenle daha çok değer kazanır. Doğal iz taşımayan pırlanta bulmak çok zor olduğundan, izi en az olan pırlanta "kusursuza yakın" sayılır.

Karat Ağırlığı (Carat Weight)

Pırlantanın ağırlığı karat ile ölçülür. Karat ağırlığı, pırlantanın en kolay ölçülebilir niteliğidir. "Karat" sözcüğü, eski mücevher tüccarlarının pırlantalarını tartmak için kullandıkları "carob" adı verilen keçi boynuzu tohumundan gelmektedir. Bu tohumların ağırlığı, şaşılacak derecede birbirine benzerlik gösterir. Eskiden 1 karatlık pırlanta 1 keçi boynuzu tohumunun ağırlığına eşitti. Günümüzde ise karat 0.2 gramlık (200 mg) standart bir metrik ölçüdür. Her karat 100 eşit puana bölünür. Örneğin bir çeyrek karat 25 puandır ve 0,25 ct şeklinde yazılır. Türkçe’de bu puanlara “santim” denmektedir. İki farklı pırlantanın eşit karat ağırlığına sahip olması, aynı fiyatta olmasını gerektirmez.

Elmasın pırlantaya dönüşümü

Elmas, doğal madene verilen isimdir. Bu doğal maden, eski adıyla “gül kesim”, yeni adıyla “elmas kesim” formunda kesildiğinde elde edilen taşa da “elmas” deniyor. Doğal elmas madeni, kesim yüzeyi daha fazla ve alt kısmı kubbe gibi olan özel bir formda kesildiğinde ise daha ışıltılı olan “pırlanta”ya dönüşüyor. Yani pırlanta, elmas madeninin kesilerek özel şekil verilmiş halidir. Taşa, kesimi ve şekline göre elmas ya da pırlanta adı veriliyor.

Elmasın kesim yüzeyi daha az ve alt kısmı düzdür. Elmas pırlantadan daha değerli olarak bilinse de, gerçek bunun tersidir.

PIRLANTA BAKIMI

Pırlantanın Temizliği

Pırlantalarınızın ışıldamaya devam etmesi için düzenli olarak temizlemek önemlidir. İşte size birkaç öneri:

Profesyonel Temizlik

En iyi çözüm budur. Ayrıca mücevheriniz üzerindeki dişlerin eğilmediğinden veya gevşemediğinden emin olmak için ara ara kontrol ettirmeniz gerekir.

Yumuşak Sıvı Deterjanla

Mücevherinizi küçük bir kap dolusu herhangi yumuşak bir sıvı deterjanla köpürtülmüş ılık suyun içine daldırın. Yumuşak bir diş fırçası ile köpüğün içinde nazikçe fırçalayın. Sonra musluğun altında ılık suyla tek tek durulayın. Tiftiksiz, yumuşak bir bezle suyunu alın. Bunları yaparken lavabonuzun deliğini tıkaçla kapamayı ihmal etmeyin.

Ev Tipi Amonyakla

Mücevherinizi 30 dakika soğuk su ve ev tipi amonyakla yarı yarıya dolu küçük bir kabın içine bırakın. Çıkardıktan sonra montürün çevresini küçük yumuşak bir fırçayla hafif vuruşlarla nazikçe temizleyin. Mücevherinizi aynı solüsyona bir kez daha daldırın, durulayın ve kağıt mendille ıslaklığını alın.

Mücevher Temizleme Sıvısıyla

Herhangi marka bir mücevher temizlik sıvısı satın alın ve üzerinde yazan talimatları takip edin.

Vodkayla Temizlik

Bu metodun ne zaman keşfedildiğini kimse bilmiyor. Ancak birileri "vodka on the rocks" (buzlu vodka) fikrini ciddiye almış ve kıymetli pırlantasını böyle yaratıcı bir şekilde temizleme yolunu keşfetmiş. Basitçe, pırlantanızı içmeyi düşünmediğiniz bir bardak vodkanın içinde bekletin.